دکتر لیلا غمخوار روز چهارشنبه به مناسبت هفته بیمه سلامت (دوم تا هشتم آبان ماه) در گفت وگو با خبرنگار ایرنا افزود: علاوه بر این، در قالب صندوق بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج، بخش عمده‌ای از داروهای تخصصی، فوق‌تخصصی و بیولوژیک تا سقف ۹۰ الی ۱۰۰ درصد تعرفه دولتی پرداخت می‌شود.

 

وی اظهار داشت: در حوزه آزمایشگاه‌های تشخیص طبی و مراکز برای نخستین بار در سال گذشته، هزینه کیت به صورت مجزا در تعهد قرار گرفت و پرداخت شد تا بار سنگین نوسانات قیمتی مواد مصرفی جبران شود.

 

غمخوار ادامه داد: امسال ردیف مجزای هزینه کیت پرداخت نشد، اما سیاست‌گذار برای جلوگیری از زیان و حفظ پایداری مراکز درمانی، میزان تعرفه خدمات آزمایشگاهی را افزایش داد تا هزینه‌های کیت و ملزومات مصرفی در دل تعرفه نهایی خدمت جبران و بازتوزیع شود.

 

وی درباره چالش های مربوط به بازنگری در فهرست خدمات قابل پوشش بیمه برای پوشش هزینه‌های تجهیزات مدرن، اظهار داشت: ورود فناوری‌های نوین در حوزه‌هایی مانند جراحی‌های کم‌تهاجمی و تجهیزات پیشرفته نورولوژی را فرصتی بی‌نظیر برای ارتقای سلامت بیماران و کاهش دوران نقاهت و بستری می‌دانیم؛ اما در عین حال، بازنگری در فهرست خدمات تحت پوشش و ورود این تجهیزات با چالش‌های ساختاری و کارشناسی روبه‌رو است.

 

غمخوار توضیح داد: تجهیزات و ابزارهای مصرفیِ پیشرفته به دلیل وابستگی شدید به واردات و نوسانات ارزی، بار مالی سنگینی دارند. پوشش بدون محاسبه این تجهیزات، در شرایط فعلیِ انباشت معوقات، ناترازی بودجه بیمه‌ها را تعمیق می‌کند؛ بنابراین سازمان نمی‌تواند بدون اطمینان از منابع پایدار، تعهد جدید ایجاد کند.

 

وی تصریح کرد: بیمه سلامت نمی‌تواند صرفاً بر اساس «جدید بودن» یک فناوری، آن را وارد بسته پایه کند. به همین دلیل، نیاز است تمامی فناوری‌ها، داروها و تجهیزات نوین پزشکی را پیش از هرگونه تصمیم‌گیری، مورد «ارزیابی فناوری سلامت» و «بررسی هزینه و اثربخشی» قرار دهد.

 

به گفته معاون بیمه سلامت استان تهران، تصمیم‌گیری برای ورود یک خدمت یا تجهیز جدید به فهرست تعهدات، به‌تنهایی در اختیار اداره کل یا حتی سازمان بیمه سلامت نیست، باید در شورای عالی بیمه سلامت و در نهایت در هیات وزیران به تصویب برسد. این فرآیند زمان‌بر است، در حالی که پیشرفت علم پزشکی و مطالبه جامعه پزشکی با سرعت بالاتری پیش می‌رود.

 

کاهش ۷.۶۶ درصدی تجویز داروهای بالقوه نامناسب برای سالمندان

 

غمخوار با اشاره به طرح پژوهشی «کاهش تجویز داروهای بالقوه نامناسب برای سالمندان» با استفاده از سامانه هشدار هوشمند در نسخه‌نویسی الکترونیک که در نخستین رویداد نوآورانه، فناورانه و تجربه بیمه سلامت ایران به‌عنوان طرح برگزیده انتخاب شد، نیز گفت: این طرح با هدف ارتقای ایمنی دارویی سالمندان، بهبود کیفیت تجویز دارو و استفاده از ظرفیت فناوری‌های نوین در نظام سلامت اجرا شده و نتایج آن در مجله معتبر بین‌المللی Journal of the American Geriatrics Society در سال ۲۰۲۶ منتشر شده است.

 

وی ادامه داد: در این پژوهش، تأثیر به‌کارگیری سامانه هشدار هوشمند در نسخه‌نویسی الکترونیک بر الگوی تجویز داروهای بالقوه نامناسب برای سالمندان بررسی شد. این سامانه با استفاده از معیارهای علمی Beers ۲۰۲۳، هنگام تجویز داروهایی که ممکن است برای افراد ۶۵ سال و بالاتر نامناسب باشند، هشدارهای لازم را به‌صورت لحظه‌ای در اختیار پزشک قرار می‌دهد.

 

غمخوار، مجری این طرح پژوهشی، با اشاره به اهمیت ارتقای ایمنی دارویی سالمندان، هدف از اجرای این طرح را استفاده از ظرفیت نسخه‌نویسی الکترونیک برای کمک به تصمیم‌گیری بالینی پزشکان و کاهش تجویز داروهای بالقوه نامناسب عنوان کرد.

 

وی گفت: در این پژوهش، بیش از ۲۳۰ هزار نسخه الکترونیک متعلق به سالمندان ۶۵ سال و بالاتر در دو دوره زمانی پیش و پس از اجرای سامانه هشدار بررسی شد. نتایج نشان داد که پس از اجرای سامانه، سهم نسخه‌های حاوی حداقل یک داروی بالقوه نامناسب از ۲۳.۲۴ درصد به ۲۱.۴۶ درصد کاهش یافت که معادل کاهش نسبی ۷.۶۶ درصدی است. همچنین کاهش معنادار تجویز برخی داروهای پرخطر برای سالمندان، از جمله متوکاربامول، کتورولاک، کلرفنیرامین، نورتریپتیلین و ایندومتاسین، از دیگر یافته‌های این پژوهش بود.

 

غمخوار ادامه داد: یکی از ویژگی‌های این طرح، طراحی سامانه هشدار به‌گونه‌ای است که بدون ایجاد محدودیت اجباری در نسخه‌نویسی، اطلاعات علمی لازم را هنگام انتخاب دارو در اختیار پزشک قرار می‌دهد. در این سامانه، با شناسایی سن بیمار و انتخاب داروی بالقوه نامناسب، پیام هشدار روی صفحه پزشک نمایش داده می‌شود. پزشک همچنین می‌تواند اطلاعات تکمیلی درباره عوارض احتمالی دارو، خطرات مصرف آن در سالمندان و گزینه‌های درمانی ایمن‌تر را مشاهده کند. این رویکرد ضمن حفظ استقلال تصمیم‌گیری بالینی پزشکان، زمینه بازنگری در انتخاب دارو و توجه بیشتر به ایمنی دارویی سالمندان را فراهم می‌کند.

 

به گفته وی، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که استفاده از سامانه‌های پشتیبان تصمیم‌گیری بالینی در بستر نسخه‌نویسی الکترونیک می‌تواند با بهبود الگوهای تجویز دارو همراه باشد. با توجه به افزایش جمعیت سالمند کشور، شیوع بیماری‌های مزمن و مصرف هم‌زمان چند دارو در این گروه سنی، توسعه چنین ابزارهایی می‌تواند یکی از راهکارهای ارتقای ایمنی دارویی و بهبود کیفیت خدمات سلامت باشد.

منبع: خبرگزاری ایرنا