تصور کنید مادری را که کالسکه فرزندش را در پیاده‌رو حرکت می‌دهد. چند قدم جلوتر، میز و صندلی یک مغازه تمام عرض مسیر را گرفته است. مادر ناچار می‌شود کالسکه را به خیابان ببرد و از میان خودروهای عبوری راهش را ادامه دهد. کمی آن‌طرف‌تر، سالمندی برای عبور از میان اجناس چیده‌شده مقابل یک مغازه، چند بار مسیرش را تغییر می‌دهد. فردی که با ویلچر تردد می‌کند، اصلاً راهی برای عبور پیدا نمی‌کند. برای یک عابر دیگر هم شاید تنها راه عبور، پایین آمدن از پیاده‌رو و قدم گذاشتن در خیابان باشد.
اینها اتفاقات کوچکی در زندگی روزمره شهروندان به نظر می‌رسند، اما وقتی هر روز و در صدها نقطه شهر تکرار شوند، دیگر نمی‌توان آنها را یک مزاحمت ساده دانست. مسئله، حق عبور و استفاده از فضای عمومی است؛ حقی که قرار نیست با گسترش محدوده فعالیت یک مغازه از شهروندان گرفته شود.
پیاده‌رو بخشی از زندگی شهری است؛ جایی برای قدم زدن کودک، همراهی سالمند، حرکت کالسکه، عبور افراد دارای معلولیت و حتی چند دقیقه پیاده‌روی روزانه کسی که می‌خواهد بدون نگرانی از ترافیک و خودروها به مقصد برسد. وقتی این فضا به محل چیدن کالا، قرار دادن صندلی و گسترش فعالیت مغازه‌ها تبدیل می‌شود، در واقع بخشی از آسایش و امنیت مردم از آنها گرفته شده است.
شاید به همین دلیل است که ساماندهی سد معبر اصناف در تهران اهمیت پیدا می‌کند. طرحی که قرار است با بازدید از واحدهای صنفی در مناطق ۲۲گانه، این حق فراموش‌شده را دوباره به رسمیت بشناسد.
آمارهای اعلام‌شده از سوی شرکت شهربان و حریم‌بان شهرداری تهران نشان می‌دهد تاکنون بیش از ۶۰ هزار واحد صنفی در قالب این برنامه مورد بازدید قرار گرفته‌اند. تنها در فاصله ۱۴ تا ۳۱ شهریورماه ۱۴۰۵ نیز ۴۷ هزار و ۵۴۲ واحد صنفی بررسی شده‌اند که در ۱۸ هزار و ۷۳۰ مورد، سد معبر شناسایی شده و ۱۳ هزار و ۳۹۴ تذکر و اخطار به ثبت رسیده است.
البته قرار نیست هر مغازه‌ای که مرتکب تخلف شده، بلافاصله تعطیل شود. مسیر برخورد با تخلف از تذکر و اخطار کتبی آغاز می‌شود. به واحد صنفی سه روز فرصت داده می‌شود تا وسایل و تجهیزات خود را جمع‌آوری کند. اگر اقدامی صورت نگیرد، اخطار دوم صادر می‌شود و سه روز دیگر نیز برای اصلاح وضعیت فرصت در نظر گرفته خواهد شد. تداوم تخلف پس از این مراحل می‌تواند با استفاده از ظرفیت قانونی بند ۲۰ ماده ۵۵ قانون شهرداری‌ها، به تعطیلی یا پلمب واحد صنفی منجر شود.
در این میان، تعدادی از کسبه نیز با دریافت تذکر، وسایل خود را جمع‌آوری کرده و فعالیتشان را به محدوده مجاز بازگردانده‌اند؛ اتفاقی که نشان می‌دهد با اطلاع‌رسانی و نظارت درست، می‌توان بدون ایجاد تقابل میان اصناف و شهروندان، نظم بهتری در فضای شهری برقرار کرد.
اهمیت چنین طرحی را شاید نه در تعداد اخطارها و بازدیدها، بلکه باید در نتیجه‌ای جست‌وجو کرد که در زندگی روزمره مردم ایجاد می‌کند؛ در مادری که دیگر مجبور نیست کالسکه فرزندش را وارد خیابان کند، در سالمندی که می‌تواند بدون مانع قدم بزند، در فرد دارای معلولیتی که برای عبور از یک پیاده‌رو به کمک دیگران نیاز ندارد و در کودکی که می‌تواند با امنیت بیشتری کنار خانواده‌اش راه برود.
قرار نیست فعالیت مغازه‌ها متوقف شود یا کسب‌وکارها رونق خود را از دست بدهند. شهر به اصناف زنده و فعال نیاز دارد، همان‌طور که به پیاده‌روهای آزاد و قابل استفاده برای همه شهروندان نیازمند است. این دو حق نباید در برابر یکدیگر قرار بگیرند.
شاید حاصل اجرای موفق این طرح، خیابان‌هایی باشد که در آنها هم مغازه‌ها به فعالیت خود ادامه می‌دهند و هم مردم بدون مانع قدم می‌زنند. گاهی برای بهتر شدن زندگی در یک شهر، لازم نیست اتفاق بزرگی رخ دهد؛ کافی است مسیر ساده‌ای که باید برای عبور مردم آزاد باشد، دوباره به خودشان بازگردد.
پیاده‌روها فقط چند متر سنگ‌فرش در کنار خیابان نیستند؛ بخشی از حق زندگی راحت، امن و برابر در شهرند.
منبع: پایگاه خبری تحلیلی شهر
منبع: پایگاه خبری تحلیلی شهر
